Geplaatst op

DARMFLORA VERBETEREN HELPT BIJ AFVALLEN

Je kent het vast wel, dat schuldgevoel als je net een reep chocola of een zak chips hebt opgegeten terwijl je dat eigenlijk niet wilde. Nu blijkt dat je darmbacteriën daar misschien wel de schuld van zijn. Darmbacteriën kunnen namelijk bepalen waar je trek in hebt en spelen een belangrijke rol in het ontstaan van overgewicht. Hoe dat precies in elkaar zit én hoe je dit kunt voorkomen (en zelfs gewicht kwijtraken) lees je hieronder.

darmflora verbeteren

Onderzoek naar darmbacteriën is booming, in 2016 alleen al zijn er honderden onderzoeken naar uitgevoerd. Hieruit blijkt dat je met een gezonde darmflora veel ziektes kan voorkomen en genezen. En dat een gezonde darmflora zelfs kan helpen om af te vallen. Ondanks dat het onderzoek naar darmbacteriën nog vrij jong is en er nog veel is wat we niet weten, zijn er een aantal hele interessante bevindingen met betrekking tot je darmen en overgewicht die we in hier willen bespreken.

DARMFLORA EN GEZONDHEID

Je darmen zijn belangrijk voor je gezondheid. In je darmen zitten meer bacteriën dan je lichaam aan cellen heeft. Gemiddeld draagt een gezonde volwassene zo’n 1,5-2 kg aan bacteriën mee in de darmen! Er leeft dus een hele wereld in je buik. Deze wereld wordt vaak zelfs gezien als een zelfstandig orgaan, vanwege de belangrijke functies die het heeft. Onder andere helpen om voeding te verteren, het produceren van B-vitamines & vitamine K, en een hele belangrijke: het ondersteunen van het immuunsysteem (Cummings, 1997)[1]. Zo’n 80 procent van alle cellen van je immuunsysteem bevinden zich namelijk in het spijsverteringskanaal.

Als je er over nadenkt is het niet verwonderlijk dat je darmen zo’n grote rol spelen in je natuurlijke weerstand. Je darmen hebben immers een open verbinding naar buiten. En daar kunnen dus vrij makkelijk allerlei slechte bacteriën, parasieten, gif of andere ongewenste indringers naar binnen komen. Maar dat het vooral de bacteriën in je darmen zijn die je immuunsysteem helpen realiseren we ons vaak nog niet. De darmbacterieën vormen in je darmwand een natuurlijke barrière tegen indringers. Goede bacteriën geven een soort antibiotische stoffen af om virussen en slechte bacteriën te doden. Ook geven ze zuren af waarmee ze de PH verlagen tot een waarde van 4-5. Daar kunnen pathogene microben slecht in groeien. Goede darmbacteriën helpen je immuunsysteem dus om een beter onderscheid te maken tussen ziekteverwekkers en onschadelijke antigenen en om daar op de juiste manier op te reageren (Bjorkstén, 2004)[2]. Als je darmmilieu op orde is, kan je de meeste van de virussen en gifstoffen uit de buitenwereld prima afweren.

HET VERBAND TUSSEN JE DARMFLORA EN ZIEKTES

Is je darmmilieu niet op orde, dan kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor je gezondheid. Veel gezondheidsklachten die je niet zo snel met je darmen in verband zou brengen hebben toch daar hun oorsprong. Ook omdat de opname van voedingsstoffen in je darmen begint, liggen de darmen aan de basis van een balans of disbalans in je hormoonhuishouding, een sterk of een zwak immuunsysteem, een versnelde veroudering of juist verjonging van je lichaam. Onderstaande klachten kunnen allemaal te maken hebben met problemen in je darmen:

  • Verteringsproblemen, opgeblazen buik / buikpijn
  • Eczeem en
 (voedsel)allergieën
  • Huidproblemen
  • Gewrichtsklachten / fibromyalgie
  • Astma
  • Chronische vermoeidheid
  • Migraine
  • Auto immuunziektes
  • Depressie

CHRONISCHE ONTSTEKINGEN

Eén van de gevolgen van een slechte darmflora is dat er microscopisch kleine gaatjes in de darmwand ontstaan die tot een lekkende darm kunnen leiden. Bij een lekkende darm kunnen er (onverteerde) stoffen in de bloedbaan komen die daar eigenlijk niet horen. Het immuunsysteem zal in actie komen om deze lichaamsvreemde bedreigingen ‘uit te schakelen’. Dit is in feite een allergische reactie. Gevolg is dat er ontstekingsstoffen (cytokinen) vrijkomen en er een stijging van de oxidatieve stress in het lichaam optreedt. Een lekkende darm is dan ook één van de grote oorzaken van chronische lagegraadsontstekingen. En die worden in verband gebracht met de meeste moderne ziektes (Prescott, 2013)[3]:

Volgens onderzoekers is een lekke darmwand een belangrijke factor in het ontwikkelen van auto-immuunziektes zoals coeliakie (Visser, 2009)[4] en diabetes type 1 en 2(Secundulfo, 2004)[5]. De immuunreactie op lichaamsvreemde stoffen die via een lekkende darm binnenkomen kan namelijk bijdragen aan insulineresistentie, o.a. door schade aan de bètacellen in de alvleesklier (Kort, 2011)[6].

Ook aderverkalking (atheriosclerose), wat ten grondslag ligt aan hart- en vaatziekten, kan ontstaan door ontstekingsreacties die veroorzaakt worden door een lekkende darm (Ross, 1999)[7].

Daarnaast is er een verband vastgesteld tussen een lekkende darm en astma (Hijazi, 2004)[8]migraine (Hemert, 2014)[9] en het chronisch vermoeidsheidssyndroom (CVS). Een slecht functionerend maag-darmstelsel met als gevolg een ver­minderde opname van vitaminen en mineralen uit de voeding komt bij de helft van de ME/CVS patiënten voor (Maes, 2009)[10].

PSYCHISCHE STOORNISSEN EN DE DARMEN

Ook psychische stoornissen kunnen ook te maken hebben met een disbalans van de darmflora. Opportunistische darmbacteriën die in te grote getale in de darm aanwezig zijn produceren namelijk gifstoffen (neurotoxins) die effect hebben op je brein. Heb je een gezonde darmwand dan komen die gifstoffen niet in de bloedbaan. Bij een lekkende darmwand wel. Vandaar dat een verstoorde darmflora ook ten grondslag kan liggen aan psychische klachten ofwel deze verergeren.

Ook kan het zijn dat het myeline, de bescherming van hersencellen en zenuwdraden, beschadigd wordt als er door een slechte vertering verkeerde stoffen ontstaan. Neurologe Campbell zegt in haar boek ‘Gut and psychology syndrome’ (2010) dat wel eens één op de tien pyschiatrische aandoeningen te wijten zou kunnen zijn aan zelfvergiftiging vanuit de darmen. (Campbell, 2010)[11]. Zo heeft onderzoek ook aangetoond dat een lekkende darm ook een rol speelt in het ontwikkelen van depressieve klachten, o.a. door de ontstekingsreacties die ontstaan (Maes, 2008)[12].

Ook stress is nauw verweven met de status van je darmen. Stress is namelijk één van de belangrijkste prikkels tussen de darm en hersenen. Zodra onze hersenen een probleem (zoals tijdsdruk of irritatie) signaleren, dan willen ze dit probleem oplossen en daar hebben ze energie voor nodig. Deze energie lenen de hersenen vooral van de darm. Voor even kan dat geen kwaad. Maar dit systeem is niet berekend op langdurig gebruik zoals gebeurt bij de chronische stress die we tegenwoordig ervaren. Op een gegeven moment zal de darm stoppen met meewerken en stuurt onprettige signalen naar de hersenen. Daarna kun je je ontzettend moe voelen, geen trek hebben, je ziek voelen of diarree krijgen. De darm raakt voeding kwijt en als de darm zich te lang moet inhouden kan dat resulteren in een verminderde doorbloeding en een dunnere slijmlaag die de darmwand verder verzwakt.

DARMFLORA EN AFVALLEN

Uit recent onderzoek blijkt zelfs dat de gezondheid van je darmen een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van overgewicht (John, 2016)[13]. De samenstelling van je darmbacteriën bepaalt voor een groot deel hoe je lichaam de voeding die je eet verwerkt, wel of niet als vet opslaat en hoe makkelijk je kunt afvallen. Dat betekent dus dat als je darmflora uit balans is je dezelfde hoeveelheid calorieën kan eten als iemand met een gezonde darmflora, maar dat jij meer calorieën opneemt en aankomt in gewicht.

Dieren en mensen met overgewicht blijken dan ook een andere samenstelling van darmbacteriën te hebben dan slankere mensen (Bercik, 2012)[14]. Uit een experiment met muizen bleek dat het overbrengen van darmbacteriën uit obese muizen in muizen met normaal gewicht tot gewichtstoename van deze muizen leidde (Ridaura, 2013)[15]. Ook zijn er experimenten gedaan met het toedienen van darmbacteriën die een bepaald molecuul maken waardoor het hongergevoel wordt onderdrukt met als gevolg dat de proefdieren juist minder snel dik werden (Chen, 2014)[16]. Het indrukwekkendste onderzoek op dit gebied werd in 2013 gepubliceerd. Het was een onderzoek met 210 mensen met centrale obesitas (heel veel buikvet). In dit onderzoek verloren mensen 8,5% van hun buikvet in een tijdsduur van 12 weken, door het innemen van de probiotische Lactobacillus gasseri bacterie (Kadooka, 2013)[17].

Disbalans in de darmflora kan ook leiden tot trek in voeding die het moeilijker maakt om af te vallen. Je darmbacteriën sturen namelijk waar je trek in hebt en zijn dus een belangrijke oorzaak van foodcravings (Norris, 2013)[18]. Zo blijkt dat de bacteriën zo’n invloed uitoefenen dat je precies gaat eten waar deze bacteriën op floreren (Alcock, 2014)[19]. Bekend is bijvoorbeeld dat een overgroei van de candidaschimmel in je darmen zorgt voor een grotere trek in zoet. Candida heeft namelijk suikers nodig om zich te kunnen vermenigvuldigen. Hoe meer candida in je darmen, hoe meer zin in zoet en hoe sneller de candida zich kan verspreiden. Zo kom je dus in een negatieve spiraal terecht.

Er is ook daadwerkelijk bewijs dat er een verband is tussen zin in bepaald voedsel en de samenstelling van je darmflora. Zo hebben chocoholics andere bacteriën in hun darmen dan mensen die niet warm of koud worden van chocola (Rezzi, 2007)[20]. Los van of chocolade-cravings nou zo slecht zijn of niet (rauwe chocola zonder suiker kan wat ons betreft weinig kwaad), laat dit soort onderzoek wel zien hoe ver de invloed van je darmflora gaat. En dat een evenwichtige darmflora dus ook cruciaal is om een gezond gewicht te behouden.

EFFECT VAN VOEDING EN LEVENSSTIJL OP ONZE DARMFLORA

Bij de meeste mensen is de darmflora er echter slecht aan toe. Dat heeft alles te maken met onze levensstijl en de samenstelling van ons menu. Het moderne dieet zit vol met suiker en snelle koolhydraten en dat doet de samenstelling van de darmbacteriën geen goed omdat de goede bacteriën in de minderheid raken. Onderzoek toont aan dat het westerse dieet leidt tot een andere samenstelling van de darmbacteriën dan traditionele diëten (Graf, 2015)[21].

De samenstelling van de darmbacteriën is sowieso bij iedereen net anders. De samenstelling van deze bacteriën bepaalt mede voor welke ziektes we vatbaar zijn. In je darmen wonen naast de ‘goede’ ook ‘slechte’ (opportunistische) bacteriën. Normaalgesproken worden de ‘slechte’ bacteriën door de ‘goede’ in toom gehouden, zodat ze zich niet in het wilde weg kunnen vermenigvuldigen. Maar door gifstoffen, medicatie en te veel suikers raken de goede bacteriën in de minderheid en krijgen de slechte bacteriën, parasieten en schimmels zoals candida meer kans. De ‘slechte’ bacteriën kunnen vervolgens microscopisch kleine gaatjes in de knooppunten tussen de cellen in je darmwand maken waardoor de darmwand wordt beschadigd. Ons supplement Glorious Gut draagt bij aan een optimale darmgezondheid.

DE BELANGRIJKSTE OORZAKEN VAN EEN VERSTOORDE DARMFLORA

1. ANTIBIOTICA

Antibiotica zijn medicijnen waarmee bacteriën in het lichaam kunnen worden gedood. Het nadeel van antibiotica is dat het geen onderscheid maakt tussen ‘slechte’ en ‘goede’ bacteriën en alle bacteriën doodt. In het vacuüm dat daardoor ontstaat hebben de slechte bacteriën opeens veel meer kans om zich in de darmen te nestelen dan in een gezonde darmflora. Door de verstoorde darmflora raakt je immuunsysteem steeds meer verzwakt en word je nog vatbaarder voor indringers van buitenaf. Een vicieuze cirkel.

2. MEDICATIE

Ook de meeste andere medicijnen die langdurig gebruikt worden hebben een slecht effect op de darmflora. Pijnstillers als aspirine en ibuprofen stimuleren de groei van bacteriën die ziekte kunnen veroorzaken. Candida wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met steroïden die in bepaalde slaappillen zitten.

3. EENZIJDIGE VOEDING

Eenzijdige voeding zorgt voor een eenzijdige darmflora en een lage inname van stoffen die de darmgezondheid ondersteunen, zoals melkzuurbacteriën in gefermenteerde producten. Eenzijdige voeding kan al heel snel je darmflora aantasten. Zo bleek uit een experiment dat iemand die 10 dagen alleen maar bij McDonalds had gegeten 40 % van de 3500 verschillende bacteriestammen in zijn darmen was verloren. Bovendien waren met name de goede bacteriestammen verdwenen, terwijl de slechte bacteriestammen juist gegroeid waren door het junkfood-dieet (Spector, 2015)[22].

4. VEEL SUIKERS

Veel suiker en (bewerkte) koolhydraten vergroten het aantal schimmels (candida in het bijzonder) en bepaalde opportunistische bacteriën die van suikers leven. Door te veel suiker en geraffineerde producten is onze darmflora niet erg aantrekkelijk voor de goede bacteriën. Die floreren juist op vezels die het lichaam niet kan verteren. Suikers en snelle koolhydraten zitten vooral in kant- en klaar producten, gebak, koekjes, snoep en frisdranken. Geraffineerde koolhydraten zoals witmeel, witte rijst en pasta zijn ook suikerbommen.

5. GLUTEN

Veel vezels van glutenhoudende granen hebben een negatief effect op de darmflora. Die zijn te grof en maken de darmwand kapot. Artsen adviseren vaak tegen beter weten in om meer bruin brood te eten als je darmproblemen hebt, omdat hier meer vezels in zitten. Maar de gluten die in tarwe zitten zijn juist schadelijk voor je darmen en kunnen je darmwand kapot maken. Pas dus op met glutenhoudende granen. De belangrijkste is tarwe wat ook verwerkt wordt tot producten als pasta, couscous, bulgur en tarly.

6. WEINIG VEZELS

Als je te weinig vezels eet heeft dat een negatief effect op je darmflora. Plantenvezels vormen namelijk een voedingsbron voor de goede darmbacteriën in de dikke darm. Voedingsvezels zijn bestand tegen menselijke spijsverteringsenzymen en worden niet opgenomen in de dunne darm. Het grootste deel van de geconsumeerde voedingsvezels wordt afgebroken door bacteriën in de dikke darm. De darmbacteriën zetten vezels om in boterzuur (ook bekend onder de naam butyraat). Dit boterzuur wordt opgenomen door de cellen van de dikke darm en vormt een belangrijke bron van energie. Een ander belangrijk voordeel van voedingsvezels is dat ze de zuurtegraad in de darmen verlagen. Dit draagt bij aan (herstel van) een normale bacteriesamenstelling en een normale bacteriefunctie.

5 TIPS OM JE DARMFLORA IN BALANS TE HOUDEN

Voeding is een belangrijke factor in het gezond houden van je darmflora. Voor een duurzaam gezond gewicht is een gezond spijsverteringssysteem, inclusief een darmflora die in balans is, essentieel. Door jouw lichaam alle voedingsstoffen te geven die het nodig heeft breng je jouw spijsvertering en darmflora weer in balans waardoor je hele lichaam van binnen weer goed kan functioneren. Wil je hier hulp bij? Dan is het Darmen Helen programma misschien wat voor jou. Dit is een 28-daags traject voor optimale darmgezondheid met daarbij ook kant en klare dagschema’s met heerlijke recepten die goed zijn voor je darmen.

  1. VARIEER (MET ONBEWERKTE VOEDINGSMIDDELEN)

Variatie in voedingsmiddelen helpt om de variatie van de goede darmbacteriën op peil te houden (Conlon, 2015)[23]. Volgens professor Spector is het verlies van bacteriestammen in onze darmen voor een groot deel te wijten aan de eenzijdigheid van voorbewerkte voedingsmiddelen. Want de meeste geraffineerde producten komen van maar 4 ingrediënten: mais, soja, tarwe en vlees. Hoe minder variatie, hoe minder variatie in bacteriestammen. Door een gevarieerd eetpatroon stimuleer je juist de goede bacteriën in je darmen. 15.000 jaar geleden aten onze voorouders vaak wel 150 verschillende ingrediënten in een week. Tegenwoordig eet een groot deel van de mensen minder dan 20 verschillende voedingsmiddelen (Spector, 2015)[24]. Probeer dus eens op te letten of je elke dag een andere groente, andere noten en ander fruit kunt kiezen.

  1. EET MEER GROENTEN EN FRUIT

Over het algemeen houden de goede bacteriën vooral van voedingsstoffen met veel vezels en anti-oxidanten en die zitten voornamelijk in groenten en fruit en in volkoren granen. Uit de meeste geraffineerde producten zoals witte rijst, witte pasta en bloem zijn de vezels voor een groot deel verwijderd. Idealiter zou 60% van je voeding uit groenten moeten bestaan. Het aanbevolen minimum aan voedingsvezels per dag is 30- 35 gram, wat overeenkomt met ongeveer een halve kilo groenten en/of fruit. Maar om je darmflora optimaal te kunnen onderhouden is naar schatting 60 tot 80 gram voedsel voor de bacteriën per dag nodig. Veel mensen halen nog geen twintig gram vezels per dag, vooral door de geringe hoeveelheid groenten, fruit en peulvruchten in ons voedingspatroon.

  1. EET DAGELIJKS GEFERMENTEERDE PRODUCTEN

Gefermenteerde producten zijn heel belangrijk om de gezonde melkzuurbacteriën binnen te krijgen die een groot deel uitmaken van de gezonde darmbacteriën. Er zijn drie melkzuurbacteriesoorten die goed bruikbaar zijn om het milieu in de darmen te verbeteren en die van nature voorkomen in gefermenteerde producten: lactobacillus, streptococcus en bifidobacterium. Gefermenteerde producten waar die inzitten zijn onder andere: (ongepasteuriseerde) zuurkool, zuurkoolsap, kefir, yoghurt, kombucha of molkosan.

  1. GEBRUIK DAGELIJKS PROBIOTICA TER ONDERSTEUNING

Probiotica zijn goede bacteriën die het microbiële evenwicht in de darm verbeteren. Je kunt probiotica binnenkrijgen via gefermenteerde voeding zoals hierboven vermeld, maar ook via supplementen. Door dagelijks probiotica supplementen te nemen, zorg je ervoor dat de darmflora verbetert en slechte bacteriën of schimmels zoals candida geen kans krijgen om de overhand te krijgen. Door regelmatig probiotica te nemen kun je zelfs afvallen stimuleren (o.a. Santacruz et al., 2009)[25].

5. EET DAGELIJKS KOKOSOLIE

Eet dagelijks 1-2 eetlepels kokosolie. Kokosolie heeft een schimmel remmende werking en een gunstig effect op candida.

ZORG VOOR JE DARMEN!

Je darmen verdienen extra zorg en aandacht om jou een optimale gezondheid te geven en je ideale gewicht te bereiken. Kan je hierbij wel wat hulp gebruiken? Het Darmen Helen programma is een 28-daags traject voor iedereen die meer energie wil, (of) een mooiere huid, (of) een slanker lichaam, een sterker immuunsysteem en een algehele betere gezondheid. Ongeacht het gezondheidsdoel is het optimaliseren van de darmgezondheid altijd stap één. Focus met je voedingspatroon (tijdelijk) eerst op het optimaliseren van de darmgezondheid, en handhaaf de basisprincipes daarvan in de rest van je leven. Want alle gezondheid begint in de darmflora. En optimale darmgezondheid begint met het Darmen-helentraject.

Referenties:

[1] Cummings JH, “Role of intestinal bacteria in nutrient metabolism”, JPEN Journal of Parenteral Enteral Nutrition, 1997 Nov-Dec;21(6):357-65

[2] Björkstén, Bengt. “Effects of intestinal microflora and the environment on the development of asthma and allergy”, Springer seminars in immunopathology. Vol. 25. No. 3-4. Springer-Verlag, 2004

[3] Prescott, S., “Early-life environmental determinants of allergic diseases and the wider pandemic of inflammatory noncommunicable diseases”Journal of Allergy and Clinical Immunology, January 2013, Volume 131, Issue 1, Pages 23–30

[4] Visser J., et al., “Tight junctions, intestinal permeability, and autoimmunity: celiac disease and type 1 diabetes paradigms”, Annals of the New York Academy of Science. 2009 May;1165:195-205

[5] Secondulfo M., et al., “Ultrastructural mucosal alterations and increased intestinal permeability in non-celiac, type I diabetic patients”, Digestive and Liver Disease, 2004;36:35

[6] Kort de, S., “Leaky gut and diabetes mellitus: what is the link?”, Obesity Reviews, June 2011, Volume 12, Issue 6, pages 449–458

[7] Ross, R., “Atherosclerosis — An Inflammatory DiseaseThe New England Journal of Medicine, 1999; 340:115-126

[8] Hijazi Z., et al., “Intestinal permeability is increased in bronchial asthma”, Archives of Disease in Childhood, 2004;89:227–229

[9] Hemert, van, S., et al., “Migraine associated with gastrointestinal disorders: review of the literature and clinical implications”, Frontiers in Neurology, 2014 Nov 21;5:241

[10] Maes M. Et al, “Why myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue syndrome (ME/CFS) may kill you: disorders in the inflammatory and oxidative and nitrosative stress (IO&NS) pathways may explain cardiovascular disorders in ME/CFS”, Neuro Endocrinology Letters. 2009;30(6):677-93

[11] Campbell, N., “Gut and psychology syndrome, Natural Treatment for Autism, ADD/ADHD, Dyslexia, Dyspraxia, Depression, Schizophrenia”, 2010

[12] Maes, M. Et al, “The gut-brain barrier in major depression: Intestinal mucosal dysfunction with an increased translocation of LPS from gram negative enterobacteria (leaky gut) plays a role in the inflammatory pathophysiology of depression”, Neuroendocrinology Letters, 2008, Volume 29 No. 1

[13] John G., et al., “The Gut Microbiome and Obesity”, Current Oncology Reports 2016 Jul;18(7):45

[14] Bercik P. Et al, “Microbes and the gut-brain axis”Neurogastroenterology and Motility. 2012;24(5):405–413

[15] Ridaura V., et al., “Cultured gut microbiota from twins discordant for obesity modulate adiposity and metabolic phenotypes in mice”, Science. 2013 Sep 6; 341(6150): 10.1126/science.1241214

[16] Chen Z., “Incorporation of therapeutically modified bacteria into gut microbiota inhibits obesity”, The Journal of Clinical Investigation. 2014 Aug 1; 124(8): 3391–3406

[17] Kadooka Y. Et al., “Effect of Lactobacillus gasseri SBT2055 in fermented milk on abdominal adiposity “in adults in a randomised controlled trial”, 
British Journal of Nutrition, Volume 110, Issue 09, November 2013, pp 1696-1703

[18] Norris V. et al, “Hypothesis: bacteria control host appetites”, Journal of Bacteriology,2013, 195: 411–6

[19] Alcock J., “Is eating behavior manipulated by the gastrointestinal microbiota? Evolutionary pressures and potential mechanisms”Bioessays, 2014 Oct;36(10):940-9

[20] Rezzi S, et al., “Human metabolic phenotypes link directly to specific dietary preferences in healthy individuals”, 2007, Journal of Proteome Research 6: 4469–77

[21] Graf D. et al., “Contribution of diet to the composition of the human gut microbiota”, Microbiological Ecology in Health and Disease. 2015; 26: 10.3402/mehd.v26.26164

[22] Prof. T. Spector, “The Diet Myth: The Real Science Behind What We Eat”, mei 2015

[23] Conlon, M. et al., “The Impact of Diet and Lifestyle on Gut Microbiota and Human Health”, Nutrients, 2015 Jan; 7(1): 17–44

[24] Prof. T. Spector, “The Diet Myth: The Real Science Behind What We Eat”, mei 2015

[25] Santacruz, Arlette, et al., “Interplay between weight loss and gut microbiota composition in overweight adolescents”, Obesity 17.10 (2009): 1906-1915

Geplaatst op

WAT JE ONTLASTING JE VERTELT – OVER GELE, HARDE, DUNNE EN ANDERE ONTLASTING

Bij kinderen is poep een favoriet onderwerp, maar als volwassenen hebben we het er niet vaak meer over. Maar je ontlasting kan je zeer waardevolle aanwijzingen geven over je gezondheid en voedingspatroon. In dit artikel kun je lezen hoe je ontlasting eruit behoort te zien en hoe je gezondheidsklachten kunt herkennen aan de stoelgang.

Je ontlasting vertelt je precies hoe het is gesteld met je (darm)gezondheid, je spijsvertering en je voedingspatroon. Zowel de frequentie, geur, kleur en vorm geeft je veel informatie. We hebben er allemaal ongeveer dagelijks mee te maken, maar wat is ontlasting eigenlijk precies? Het bestaat uit onverteerbare voedingsresten, ongeveer 75% vocht, zowel dode als levende bacteriën, vezels, slijm en verschillende (dode) cellen.

WAT IS GEZONDE ONTLASTING?

We hebben gezonde ontlasting als ons spijsverteringsstelsel optimaal functioneert en als we daarnaast voldoende bewegen en ook vooral of we gezond eten. Ook onze hormonale balans, darmwerking en darmflora zijn van invloed op de ontlasting.
Je ontlasting is gezond:

  • Wanneer je dagelijks één of twee keer poept
  • Als het niet vreselijk en heel penetrant stinkt (naar bloemetjes zal het uiteraard nooit ruiken)
  • We hoeven niet veel moeite te doen om de ontlasting kwijt te raken
  • Het bestaat uit één gladde vorm
  • Het heeft een S-vorm (door je darm)
  • We hoeven eigenlijk niet af te vegen (al doen we dat natuurlijk wel) want er zit niets aan het papier
  • Medium tot lichtbruin van kleur
  • Ongeveer 2,5 tot 4,5 centimeter breed en tot wel 40 cm lang

DE BRISTOL STOELGANGSCHAAL

Er is een medisch hulpmiddel ontworpen om de vorm van menselijke ontlasting te herkennen en verdelen in categorieën. In Engeland wordt deze schaal ook wel de ‘Meyers Scale’ genoemd en bij ons (en wereldwijd) ook wel bekend als de Bristol Stoelgangschaal. Deze schaal is ontwikkeld aan de Universiteit van Bristol.
Er zijn zeven categorieën:

  • Type 1: Losse harde keutels, die lijken op noten en moeilijk zijn uit te scheiden.
  • Type 2: Als een worst, maar niet glad en eerder klonterig
  • Type 3: Als een worst, maar met barstjes en gleuven aan de buitenkant
  • Type 4: Als een worst of slang, glad en zacht
  • Type 5: Zachte keutels met ‘hoekige’ randen en makkelijk uit te scheiden
  • Type 6: Zachte stukjes met een gehavende buitenkant, een papperige uitscheiding
  • Type 7: Waterig en vloeibaar, geen vaste stukjes

Ideaal zijn type 3 en 4, maar nummer 4 is de absolute winnaar. Dit is de meest gezonde vorm van ontlasting: zacht en glad in de vorm van een worst of slangetje. Bij type 1 en 2 wordt gesproken over constipatie en bij type 6-7 over diarree. Type 1 heeft het langst in de darmen gezeten en deze vorm van ontlasting komt het meest voor bij mensen met een ongezonde levensstijl. Type 7 heeft het kortst in de darmen doorgebracht.

HOE HERKEN JE ONGEZONDE ONTLASTING?

Wat is normaal? Ontlasting kan er immers steeds weer anders uitzien. Hoe je ontlasting er in een bepaalde periode gemiddeld uitziet, geeft je toch belangrijke informatie over je gezondheid. Je kunt herkennen wanneer het misschien tijd is om gezonder te gaan eten of leven en meer te bewegen. Of wanneer je (darm)gezondheid op een andere manier aandacht nodig heeft. Om deze reden is een plateau-wc of vlakspoeler handiger, wanneer de ontlasting niet meteen in het water plonst, maar op het plateau ligt kun je sneller afwijkingen herkennen. Dat artsen hierdoor sneller ernstige ziektes als darmkanker herkennen is ook aangetoond. In 1992 bleek uit onderzoek onder 1090 mensen (Byles JE, Sanson-Fisher RW) dat maar 56% regelmatig hun ontlasting en het toiletpapier checkt, bijvoorbeeld voor bloed. Wanneer je dit wel regelmatig doet kun je darmkanker in een vroeg stadium herkennen, aldus dit onderzoek. Uiteraard is het niet altijd darmkanker wanneer je bloed in je ontlasting hebt, het kan ook een wondje zijn of aambeien, het is echter wel goed om ernstige zaken voor te zijn door regelmatig te checken. Aan de andere kant helpt het ‘herkennen’ om je niet onnodig snel zorgen te maken.
Zo herken je ontlasting die niet is zoals het zou moeten zijn:

  • Wanneer het pijnlijk is en er moeilijk uitkomt
  • Wanneer je heel hard moet persen
  • Harde losse stukken
  • Waterig of papperig
  • Wanneer je onverteerde voedselresten ziet zitten (vooral in combinatie met diarree)
  • Wanneer het een afwijkende kleur heeft zoals geel, zwart, grijs of geel
  • Veel slijm in de ontlasting
  • Een smalle vorm, als een potlood

WAT VERTELT JE ONTLASTING OVER JE GEZONDHEID?

Hele sterke geur 
Oké, ontlasting ruikt nooit fijn, maar wanneer je ontlasting extreem penetrant of anders ruikt kan dat te maken hebben met verschillende gezondheidsklachten zoals een allergie voor gluten (coeliakie), de ziekte van Crohn of malabsorptie (een aandoening aan de dunne darm). Maar ook cystische fibrose (ook wel taaislijmziekte waarbij het lichaam dik slijm produceert) of chronische pancreatitis.

Hard of zacht 
Vezels werken als lijm en kunnen de ontlasting omvangrijk(er) maken. Door vezels blijft de ontlasting wel aan elkaar in plaats van in stukken. Wanneer je ontlasting juist erg zacht is of je zelfs regelmatig diarree hebt kan dit komen door een lactose intolerantie, ook kan het een reactie zijn op te veel kunstmatige zoetstoffen of een reactie op fructose of gluten. Uit wetenschappelijk onderzoek (Lewis SJ, Heaton KW, 1997) bleek dat de vorm van de ontlasting afhangt van de tijd dat die in de darmen is geweest. Gemiddeld doet het lichaam er tussen de achttien en tweeënzeventig uur over om voedsel te verteren en om te zetten naar ontlasting en het lichaam weer te verlaten. Wanneer dit sneller gaat is het resultaat diarree. Het lichaam heeft dan namelijk geen tijd om al het water te absorberen. Wanneer het juist langzamer gaat kan het zijn dat je last van constipatie hebt. Er is dan te veel water geabsorbeerd waardoor de ontlasting droog en hard is geworden. Het is niet de bedoeling dat je hard moet persen en ook krampen of een opgeblazen gevoel zijn niet zoals het hoort. Door constipatie hoef je minder frequent naar het toilet. Boven de vijfenzestig jaar neemt de kans op constipatie aanzienlijk toe. Vermijd laxerende middelen en zie dat alleen als allerlaatste redmiddel en gebruik het dan zo kort mogelijk. Probeer het eerst door stress weg te nemen (wanneer dat mogelijk is), meer groente en fruit te eten, meer water te drinken en meer te bewegen.

Er zijn verschillende oorzaken van diarree waaronder voedselallergie of intoleranties, een bacteriële of virale infectie, emotionele stress, medicatie, een te snel werkende schildklier, de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, coeliakie of prikkelbare darm syndroom. De oorzaken van constipatie zijn bijvoorbeeld een verandering in je voedingspatroon (minder groente en fruit), emotionele stress, te weinig drinken, ijzersupplementen, medicijnen zoals pijnstillers, antidepressiva of te veel laxeermiddelen gebruikt hebben. Ook door te weinig beweging, de ‘drang’ naar de wc te moeten negeren, zwangerschap of hormonale disbalans, prikkelbare darm syndroom, diabetes of een te langzaam werkende schildklier.

Afwijkende vorm
Een dunne vorm, als een potlood kan mogelijk duiden op een obstructie of tumor in de darm of in het allerergste geval darmkanker (Floch 2010). Als je af en toe eens een dunne vorm hebt, dan is dat niet zorgwekkend. Het is belangrijk de huisarts te bezoeken als dit langere tijd zo is.

Afwijkende kleur
– Zwart of rode ontlasting kan mogelijk komen door bloeding in het maagdarmkanaal. Het is aan te raden om bij de huisarts voor de zekerheid even te checken of er niets aan de hand is. Zwarte ontlasting kan ook voorkomen bij obstipatie of komen door het gebruik van bepaalde medicatie (zoals ijzertabletten) of te veel drop eten.
– Wit of grijs kan wijzen op een tekort aan gal (gal geeft de kleur aan je ontlasting) en dat kan mogelijk komen door hepatitis, problemen met de alvleesklier (als de spijsverteringsenzymen vanuit de alvleesklier niet goed worden afgegeven bijvoorbeeld), cirrose (een onomkeerbaar proces van omzetting van levercellen naar littekenweefsel) of een geblokkeerde galgang. Ook kan het gisting in de darm zijn of komen door het eten van te veel vette voeding.
– Geel kan duiden op een verstopping van de galbuis (door een steentje of een ontsteking van de galblaas of lever). Een giardia infectie (parasiet). Het is goed om dit te laten checken bij een huisarts. Ook te veel alcohol consumeren kan de ontlasting een gele kleur geven.

Slijm in de ontlasting 
Een beetje slijm in de ontlasting is geen probleem. Wanneer je veel slijm in je ontlasting ziet kan dit komen door veel consumeren van suiker, zuivelproducten of witmeelproducten. Ook kan het wijzen op prikkelbare darmsyndroom of een darmziekte als Crohn of colitis ulcerosa. Het kan een ontsteking zijn en in het ergste geval darmkanker. Ga in ieder geval langs de huisarts wanneer veel slijm gepaard gaat met bloed en buikpijn.

Vettige ontlasting
Als er vetten in je ontlasting zitten kan het bijvoorbeeld aan de pot gaan plakken. Het is niet de bedoeling dat er vetten in de ontlasting zitten want, als het goed is, worden deze opgenomen door de darmen. Wanneer er wel vetten in de ontlasting zitten kan dat komen door een beschadigde darm door een voedsel- of glutenallergie of door een tekort aan galzuur of verminderde werking van de alvleesklier.

Flatulentie 

Het goede nieuws (voor sommigen): winden is gezond en ook nodig om het darmgas kwijt te raken. Het is een teken dat alle bacteriën darmen hun werk goed doen. Gemiddeld ontsnapt er gemiddeld veertien keer lucht, waarvan 99% (als het goed is) geurloos is. Soms merk je het niet eens. De Maag Lever Darm stichting bevestigt dit, zij leggen uit dat gas in de darm vrijwel geheel uit stikstof, zuurstof, koolzuurgas, waterstof en methaan bestaat. Allemaal reukloze gassen. Het stinken van winden heeft te maken met een geringe hoeveelheid stinkende gassen, vaak zwavelverbindingen die vrijkomen bij de afbraak van bepaalde eiwitten. De samenstelling en de geur van het darmgas heeft onder andere te maken met voeding en de darmflora. Wanneer de darmflora uit balans is kan er extra gasvorming ontstaan en dat is wel een vervelend probleem.

Ongewild ontlastingsverlies
Ongeveer 200.000 volwassenen in Nederland hebben te maken met ontlastingsincontinentie met zowel lichamelijke als psychische klachten tot gevolg. Dit kan komen door verslapping of beschadiging van de kringspier (bijvoorbeeld na een zware bevalling). Blijf hier zeker niet mee rondlopen want er zijn verschillende behandelmogelijkheden die effectief kunnen zijn zoals extra vezels en voedingsadvies, bekkenfysiotherapie, het spoelen van de endeldarm (zodat de rest van de dag geen ontlasting meer zal ontsnappen en je zelfverzekerd op pad kunt) en in sommige gevallen een operatie. In 2009 is er in het VU medisch centrum zelfs onderzoek gedaan naar een nieuwe therapie afkomstig uit Amerika die werkt middels radiofrequentie.

Darmflora van mensen met overgewicht
Mensen met overgewicht hebben een andere samenstelling van de darmflora dan mensen zonder overgewicht. AMC-internist Anne Vrieze deed er onderzoek (2013) naar en vroeg zich daarbij af of de darmflora afwijkt door het overgewicht, of dat er overgewicht is omdat de darmflora afwijkt. Er is gebleken dat veel patiënten met chronische diarree baat hebben als ze een transplantatie ondergaan met ontlasting van een gezonde donor. Vrieze onderzocht de aanwijzingen dat gezonde ontlasting ook mensen met overgewicht kan helpen. Uit het onderzoek bleek dat de insulinegevoeligheid na zes weken inderdaad was verbeterd bij mensen met overgewicht die gezonde ontlasting toegediend kregen. Het is niet meteen een nieuwe afslankmethode, er zal meer onderzoek gedaan worden, maar zo kan in de toekomst wel worden onderzocht welke bacteriën de patiënt kunnen helpen (zodat zij deze wellicht via een andere vorm, zoals een supplement, toegediend kunnen krijgen).

JE ONTLASTING (EN GEZONDHEID) VERBETEREN

Je kunt je ontlasting en (darm)gezondheid absoluut verbeteren. Je kunt klachten voorkomen of verbeteren door je levensstijl en voedingspatroon aan te passen. Beweeg dagelijks voldoende en zorg dat je voedingspatroon genoeg vezels uit verse groente en fruit bevat (niet uit granen). Sterker nog probeer glutenhoudende granen als tarwe helemaal te vermijden omdat ze een negatief effect (en zelfs beschadigende werking) hebben op het spijsverteringssysteem. Evenals kunstmatige zoetstoffen, te veel suikers, MSG, te veel cafeïne en fabrieksmatig bewerkte voedingsmiddelen. Je kunt je vezelinname eventueel verhogen door lijnzaad of psylliumvezels. Drink voldoende water en zoek manieren om emotionele stress te ontladen of kwijt te raken (erover praten, EFT, yoga, meditatie, mindfulness). Soms is het nodig, maar antibiotica heeft een ongunstig effect op de darmflora (slik eventueel probiotica erbij, dit kun je ook doen wanneer je geen antibiotica gebruikt, maar wel het vermoeden hebt dat je niet voldoende gezonde bacteriën uit je voeding haalt). Wil je meteen je hele darmgezondheid goed aanpakken? Ons supplement Glorious Gut van Superfoodies bevat niet alleen pre- en probiotica, maar nog veel andere stoffen die bijdragen aan een optimale darmgezondheid. Wetenschappelijk onderzoek (Sikirov, 1987) heeft aangetoond dat boven de toiletpot hangen in ‘hurk stand’ een positief effect heeft op de darmbeweging (in vergelijking met gewoon zitten op de pot). Het stimuleert het volledig legen van de darm en voorkomt en vermindert constipatie en aambeien. Verder kun je nog gefermenteerde voeding toevoegen aan je voedingspatroon zoals kefir of zuurkool.

Dus kijk vanaf nu eens goed achterom na een toiletbezoek en kom meer te weten over je interne gezondheid. Kom je er nu achter dat jouw darmgezondheid niet optimaal is? Misschien is ons Darmen Helen programma dan iets voor jou. Het is een 28-daags traject naar optimale darmgezondheid. Zoals gezegd kun je met gezonde voeding en voldoende bewegen al een grote stap maken richting gezonde ontlasting. Wij helpen je daar graag bij!

Referenties
– Lewis SJ, Heaton KW. Stool form scale as a useful guide to intestinal transit time. Scand. J. Gastroenterol. 32(9):920-4.
– Floch MH, Netter’s Gastroenterology. 2nd ed. Philadelphia, Pa: Saunders Elsevier; 2010.
– Sikirov, Management of Hemorrhoids: A New Approach, Israel Journal of Medical Sciences, 1987: 23, 284-286.
– Meurs-Szojda, VU Medisch Centrum, 2009.
– Vrieze, Academisch Medisch Centrum, 2013.
– Byles JE, Sanson-Fisher RW et al. Early detection of colorectal cancer: a profile of current practise. Cancer Detect Prev. 1992;16(4):245-52.

Geplaatst op

DARMPROBLEMEN DOOR STRESS – ZO HERSTEL JE JOUW DARMEN

Dat de darmen en hersenen met elkaar in verbinding staan was al langer bekend binnen de alternatieve geneeskunde, maar ook reguliere wetenschappers vinden steeds meer bewijzen dat de gezondheid van de darmen het geestelijk welbevinden beïnvloedt, en het omgekeerde ook: dat de geestelijke gezondheid van invloed is op de gezondheid van de darmen. In dit artikel lees je hoe het komt dat stress en darmproblemen vaak onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en wat je kunt doen om stress en darmproblemen op een natuurlijke manier tegen te gaan.

HOE JE DARMEN EN BREIN MET ELKAAR IN VERBINDING STAAN

Je zou het niet verwachten, maar je darmen bevatten enorm veel zenuwen en een heel arsenaal aan verschillende signaalstoffen, isolatiematerialen en bekleding voor zenuwen. Er is maar één ander orgaan in het lichaam dat ook zo’n complex zenuwstelsel bezit, en dat zijn de hersenen. Het zenuwstelsel van de darmen wordt daarom ook wel ‘darmhersenen’ genoemd, omdat het zo groot is en in chemisch opzicht al even complex. Maar dat is niet het enige. Er is ook een directe verbinding tussen de darmen en de hersenen, die door wetenschappers ook wel de hersen-darm as wordt genoemd.

De belangrijkste verbinding tussen de darmen en hersenen wordt gevormd door de nervus vagus, een zenuw die via het middenrif, de longen en het hart en de slokdarm naar de hersenen loopt. Communicatie die via deze zenuw loopt gaat twee richtingen op: de hersenen geven dus signalen af aan de darmen, maar de darmen geven ook signalen door aan de hersenen. Omdat de hersenen zo nauw verbonden zijn met de darmen, hebben ze ook een grote invloed op elkaars welbevinden. Zo kan stress de darmflora verstoren, maar omgekeerd kan een verstoorde darmflora ook stress, depressie en angst veroorzaken (Scott et al., 2013[1]; Mayer et al., 2015[2]).

RELATIE TUSSEN STRESS EN EEN VERSTOORDE DARMFLORA

Stress wordt door wetenschappers gedefinieerd als ‘een daadwerkelijke of denkbeeldige bedreiging en de reactie van het lichaam daarop’ en kan worden veroorzaakt door lichamelijke of emotionele veranderingen of een verandering in je omgeving. De factoren die stress kunnen veroorzaken worden ook wel stressfactoren of stressoren genoemd en kunnen zowel psychisch als fysiek van aard zijn. Psychische stressfactoren kunnen variëren van kleine lastige dingetjes zoals je fiets die een lekke band krijgt of de computer die niet doet wat jij wil, tot heftige of grote gebeurtenissen in je leven, bijvoorbeeld een ziekte of het overlijden van een geliefde, relatieproblemen, een nieuwe baan, werkloosheid, zwangerschap of financiële zorgen. Voorbeelden van fysieke stressfactoren zijn onder meer verkeerde voeding, allergieën, auto-immuun reacties van het lichaam, ziekten en een te grote fysieke belasting (bijvoorbeeld overmatig sporten of te veel en/of te snel afvallen).

Bij stress gebeurt er van alles in het lichaam. Om te beginnen gaat het bijniermerg adrenaline en noradrenaline afgeven, zodat het lichaam alert wordt. Het sympatisch zenuwstelsel zorgt er vervolgens voor dat het lichaam in een ‘vecht-of-vlucht’ stand komt: de hartslag en bloeddruk gaan omhoog, de pupillen verwijden en er wordt bloed onttrokken aan de organen en naar de spieren gestuurd, waardoor de stofwisseling vertraagt. Daarnaast geeft de hypofyse opdracht aan de bijnieren om cortisol te produceren. Zodra de bijnierschors cortisol afgeeft stijgt de bloedsuikerspiegel en versnelt het metabolisme, zodat het lichaam genoeg energie heeft om de stressvolle situatie aan te kunnen. Het is een waardevol mechanisme dat helpt bij overleven en zorgt ervoor dat de hersenen en het lichaam genoeg energiebronnen hebben voor hun afweer. Een stressreacties die je wellicht bij jezelf herkent is bijvoorbeeld een verhoogde spierspanning als je het gevoel hebt dat je te laat komt.

Echter, mensen die langdurig aan chronische stress worden blootgesteld maken continu cortisol aan en hebben daardoor vaak last van gewichtstoename. Dit komt omdat de energie die bij chronische stress wordt vrijgemaakt vaak niet direct wordt gebruikt (bijvoorbeeld omdat je de hele dag achter een bureau zit) en dan dus opgeslagen wordt als vet. Bovendien leidt langdurig te hoge cortisolaanmaak tot bijnieruitputting, en gaat door stress het cholesterol- en triglyceridegehalte in het lichaam omhoog. Een chronisch verhoogd cortisol gehalte zorgt er bovendien voor dat er minder energie beschikbaar is voor de spijsvertering en hierdoor raakt de darmflora uit balans en wordt de darmpermeabiliteit, oftewel de doorlaatbaarheid van de darmen, verhoogd (Brzozowski et al., 2016[3]).

Aan de hand van diverse dierproeven is aangetoond dat er een duidelijk verband is tussen stress en de gezondheid van de darmflora. Zo is vastgesteld dat de samenstelling van de darmflora wijzigt bij stress, en dat de motiliteit (beweeglijkheid) van de darmen negatief wordt beïnvloed (De Palma et al, 2014[4]). Ook zijn er dankzij dierproeven sterke aanwijzingen dat psychische factoren zoals stress een belangrijke factor zijn bij het ontstaan van inflammatoire darmziekten (Bonaz et al., 2013[5]). Uiteraard dient nog verder te worden onderzocht in hoeverre stress bij mensen van invloed is op de darmflora, maar wetenschappers vermoeden dat dit verband bij mensen eveneens zeer sterk is. Ook het omgekeerde verband is aangetoond, namelijk dat een verstoorde darmflora de gezondheid van de hersenen op verschillende manieren aantast: een disbalans in de darmflora kan laaggradige ontstekingen in het lichaam veroorzaken, doordat het immuunsysteem in actie komt nadat er ongewenste stoffen door de darmwand heen komen, en er tevens voor zorgen dat er toxische stoffen in de hersenen terecht komen, wat uiteindelijk leidt tot stress, slaapstoornissen, humeurigheid, geheugenproblemen en allerlei andere ziekten en aandoeningen zoals alcoholverslaving, chronisch vermoeidheid syndroom, fibromyalgie en rusteloze benen syndroom (restless leg syndrome). Ook zijn er vermoedens dat het kan leiden tot multiple sclerose en neurologische klachten bij coeliakie, maar dit moet nog verder worden onderzocht (Galland, 2014[6]).

JE DARMFLORA HERSTELLEN DOOR MINDER STRESS

De oorzaken van stress zijn meestal veelzijdig en complex, het is dus te makkelijk om te zeggen dat je stress ‘wel even met een paar trucjes kunt oplossen’. Toch zijn er een aantal methoden waarvan bewezen is dat ze je stressniveau kunnen verlagen en zo je darmflora kunnen verbeteren:

  • Meditatie en ademhalingstechnieken: onderzoekers hebben vastgesteld dat meditatie en ademhalingstechnieken vaak beter werken dan medicijnen ter behandeling van stress, angsten en depressie, omdat het autonome zenuwstelsel door deze technieken wordt beïnvloed (Jerath et al., 2015[7]).
  • Beweging: aan de hand van talloze onderzoeken is aangetoond dat lichaamsbeweging (bij voorkeur dagelijks minimaal 30 minuten intensief) stress reducerend werkt. Bij een onderzoek waarbij beweging werd gecombineerd met het gebruik van prebiotica werd tevens aangetoond dat de gezondheid van darmflora aanzienlijk verbeterde (Mika et al., 1916[8]).

JE DARMEN HERSTELLEN MET GEZONDE VOEDING EN PROBIOTICA

Je zult veel beter in staat zijn om met stresssituaties om te gaan als je de tijd neemt voor je maaltijden en gezond en gevarieerd eet. Vooral stimulerende middelen zoals suiker, bewerkte voeding en alcohol kunnen de stress namelijk verergeren. Eet elke dag een royale hoeveelheid (bij voorkeur biologische) groente en fruit vol vitamines, mineralen, complexe koolhydraten en vezels en daarnaast voldoende gezonde oliën, vetten en eiwitten, eventueel aangevuld met superfoods. Zorg dat je voeding eet die lang een verzadigd gevoel geeft, want dan heb je de hele dag door de meeste energie. Eet echter nooit te veel en probeer te voorkomen dat je jezelf na de maaltijd ‘vol’ voelt. Als je jouw voedingspatroon wil wijzigen, doe dit dan niet in één keer radicaal maar maak doorlopend kleine veranderingen. Op die manier wordt voeding nooit een aanvullende bron van stress en wen je geleidelijk aan een gezond eetpatroon dat je een heel leven lang gezond houdt.

Behalve je stressniveau verlagen met gezonde voeding, meditatie, ademhalingstechnieken en beweging doe je er ook goed aan het herstel van je darmflora te bevorderen met probiotica en prebiotica. Probiotica (bijvoorbeeld zuurkool en kefir) bevatten goede bacteriën die je darmflora ondersteunen (Bourri et al., 2016[9]). Prebiotica (bijvoorbeeld voedingsvezels) zijn in tegenstelling tot probiotica niet levend maar dienen als voeding voor de ‘goede’ bacteriën en bevorderen zo de groei van ‘goede’ bacteriën in het spijsverteringsstelsel (Mika et al., 2016). Naast pro- en prebiotica zijn er ook specifieke supplementen verkrijgbaar die het herstel van de darmflora bevorderen, zoals Glorious Gut van Superfoodies.

Heb jij klachten als stress, vermoeidheid, overgewicht en/of een onregelmatige huid en het vermoeden dat jouw darmflora uit balans is? Dan is het Darmen Helen programma misschien iets voor jou. In dit programma richt je je 28 dagen lang op je darmgezondheid, waarna je gegarandeerd veel meer energie, een jongere, egalere huid en een slanker lichaam zult krijgen.

Referenties

[1] Scott, Lucinda V., Gerard Clarke, and Timothy G. Dinan. “The brain-gut axis: a target for treating stress-related disorders.” In Inflammation in psychiatry, vol. 28, pp. 90-99. Karger Publishers, 2013.
[2] Mayer, Emeran A., Kirsten Tillisch, and Arpana Gupta. “Gut/brain axis and the microbiota.” The Journal of clinical investigation 125, no. 3 (2015): 926.
[3] Brzozowski, Bartosz, Agnieszka Mazur-Bialy, Robert Pajdo, Slawomir Kwiecien, Jan Bilski, Malgorzata Zwolinska-Wcislo, Tomasz Mach, and Tomasz Brzozowski. “Mechanisms by which stress affects the experimental and clinical inflammatory bowel disease (IBD): role of brain-gut axis.” Current neuropharmacology 14, no. 8 (2016): 892-900.
[4] Palma, Giada, Stephen M. Collins, Premysl Bercik, and Elena F. Verdu. “The microbiota–gut–brain axis in gastrointestinal disorders: stressed bugs, stressed brain or both?.” The Journal of physiology 592, no. 14 (2014): 2989-2997.
[5] Bonaz, Bruno L., and Charles N. Bernstein. “Brain-gut interactions in inflammatory bowel disease.” Gastroenterology 144, no. 1 (2013): 36-49.
[6] Galland, Leo. “The gut microbiome and the brain.” Journal of medicinal food 17, no. 12 (2014): 1261-1272.
[7] Jerath, Ravinder, Molly W. Crawford, Vernon A. Barnes, and Kyler Harden. “Self-regulation of breathing as a primary treatment for anxiety.” Applied psychophysiology and biofeedback 40, no. 2 (2015): 107-115.
[8] Mika, A., N. Rumian, A. B. Loughridge, and M. Fleshner. “C0575 Exercise and Prebiotics Produce Stress Resistance: Converging Impacts on Stress-Protective and Butyrate-Producing Gut Bacteria.” (1916).
[9] Bourrie, Benjamin CT, Benjamin P. Willing, and Paul D. Cotter. “The microbiota and health promoting characteristics of the fermented beverage kefir.” Frontiers in microbiology 7 (2016).

Geplaatst op

BUIKPIJN NA HET ETEN EN EEN OPGEZETTE BUIK – WAT TE DOEN?

Heb jij regelmatig buikpijn na het eten of een opgezette buik? Misschien heb je zelfs van je huisarts het stempel ‘prikkelbare darm syndroom’ gekregen? Maar dan? Wat betekent dat eigenlijk en wat doe je eraan? Zelfs al heb je medicijnen gekregen om de buikpijn te verlichten, je wilt uiteindelijk natuurlijk de dieperliggende oorzaak aanpakken! Lees hier hoe je met de juiste voeding je verteringssysteem weer gezond kunt krijgen.

WAT IS ER AAN DE HAND?

prikkelbare darm syndroom voeding

Op dit moment lijdt maar liefst 15-20% van de Nederlandse vrouwen en 5-20% van de Nederlandse mannen aan klachten die geassocieerd zijn met het prikkelbare darm syndroom, volgens de officiële cijfers van het Nederlands Huisartsen GenootschapDit zijn vaak buikklachten die geen direct aanwijsbare oorzaak hebben, alhoewel ze vaak ook komen na het eten van specifieke voeding. Deze diverse klachten worden samen met de algemene term Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) aangeduid. Als je darmen niet in optimale conditie zijn, functioneert je hele lichaam niet goed. Het is daarom belangrijk om te ontdekken waar je precies last van hebt als je buikklachten hebt.

PDS is eenvoudig gezegd een aandoening waarbij je lichaam de spijsverteringsbewegingen in je slokdarm, maag en/of darmen minder goed uitvoert. Bij een gezonde spijsvertering wordt het eten met behulp van spiersamentrekkingen door je gehele spijsverteringskanaal geleid. Van deze zogenaamde peristaltische bewegingen voel je normaalgesproken helemaal niets, maar als de bewegingen geen gezond patroon volgen kun je last krijgen van PDS. Vaak wordt PDS ook wel ‘spastische darm’ genoemd. De onregelmatige peristaltische bewegingen die een spastische darm kenmerken kunnen ook elders in het spijsverteringskanaal voorkomen, bijvoorbeeld in de slokdarm, maag of endeldarm. Bij mensen die last hebben van PDS zijn er geen afwijkingen te zien in de organen en weefsels van het spijsverteringskanaal; er zijn dus geen ontstekingen waar te nemen en PDS is dus ook geen darminfectie zoals de Ziekte van Crohn.

Een gezonde spijsvertering is belangrijk, want dat vormt de basis voor een gezonde hormoonhuishouding, een goede vetverbranding en een sterk immuunsysteem. Dus of je nu een spastische darm hebt of niet, als je spijsvertering niet goed functioneert heeft dit nog veel meer invloed op je gezondheid dan alleen maar de lastige en soms pijnlijke buikklachten. Want bij een niet goed werkende spijsvertering krijgen de voedingsstoffen die je binnenkrijgt geen kans om goed opgenomen te worden door je lichaam. Zelfs als je gezonde biologische producten en superfoods eet heeft dat dan dus weinig zin. Je spijsvertering is de basis van het goed functioneren van je lichaam en algehele gezondheid.

IS JOUW BUIKPIJN EEN SIGNAAL VAN EEN PRIKKELBARE DARM?

Prikkelbare darm syndroom gaat gepaard met krampen, buikpijn, opgeblazen gevoel, gasproductie en diarree. Maar ook het tegenovergestelde, verstopping, kan voorkomen als de samentrekkingen van je spijsverteringskanaal juist zwakker zijn dan normaal. Volgens de officiële standaard worden de symptomen van PDS omschreven als terugkerende klachten van buikpijn of het hebben van een onaangename sensatie in de buik gedurende minstens drie dagen per maand. Sommige mensen hebben vooral last van de dikke darm of maag, andere hebben klachten in het hele spijsverteringsstelsel. De volgende klachten kunnen allemaal een teken zijn van een spastische darm:

  • buikpijn
  • obstipatie
  • diarree
  • opgezette buik
  • vol gevoel
  • gasvorming
  • verstopping
  • darmklachten
  • buikklachten
  • zuurbranden
  • slikklachten
  • winderigheid
  • opgeblazen gevoel

Maar pijn in de buik is niet het enige symptoom van een prikkelbare darm. Ook als je last hebt van hoofdpijn, slaapstoornissen, misselijkheid, angsten en depressie of je minder trek hebt in een maaltijd, minder zin hebt om de liefde te bedrijven met je partner, je minder vitaal voelt en je snel prikkelbaar voelt dan kan dat ook een signaal zijn dat je het prikkelbare darm syndroom hebt.

WAT IS DE ECHTE OORZAAK VAN JE BUIKPIJN?

Prikkelbare darm syndroom is eigenlijk een hele algemeen gebruikte term voor een verzameling aan voedsel overgevoeligheden waarvan nog niet achterhaald is waardoor ze precies veroorzaakt worden. Vandaar ook dat de reguliere therapie meestal niet echt helpt. Verschillende behandelingen (zoals middelen tegen kramp, diarree, obstipatie, maar ook kalmeringsmiddelen) doen meer kwaad dan goed, en geen enkel middel is doeltreffend genoeg om alle PDS-symptomen te behandelen. Door het toepassen van medicijnen worden de symptomen bestreden, maar blijven de problemen in je buik bestaan. Er zijn twee belangrijke factoren die meestal ten grondslag liggen aan het ontstaan van PDS: een verstoorde darmflora en stress.

  1. Disbalans in de darmen

PDS is vaak een signaal dat er iets mis is met de darmgezondheid. En dat komt steeds vaker voor, maar wordt door artsen vaak niet over geadviseerd. De darmgezondheid is essentieel voor de gezondheid van het hele lichaam. Omdat de opname van voedingsstoffen in je darmen begint, liggen de darmen aan de basis van een balans of disbalans in je hormoonhuishouding, een sterk of een zwak immuunsysteem, een versnelde veroudering of juist verjonging van je lichaam, etc.

Ongezonde darmen hebben te maken met een slechte darmflora en minuscule zogenoemde micro-ontstekingen in de darmen, die bijvoorbeeld kunnen ontstaan door een niet-ontdekte levensmiddelenallergie (G. Enders. 2014)[1]. Een spastische darm komt daarnaast vaker voor in combinatie met bepaalde ziektes, zoals fibromyalgie, chronisch vermoeidheidsyndroom, chronische bekkenpijn en kraakgewrichtdysfunctie (Drossman, 2002)[2].

2. STRESS

Stress kan ook bijdragen aan problemen in je darmen. Dit is te begrijpen als je snapt wat er in je darmen gebeurt als je hersenen stress signaleren. Zodra onze hersenen een probleem (zoals tijdsdruk of irritatie) signaleren, dan willen ze dit probleem oplossen en daar hebben ze energie voor nodig. Deze energie lenen de hersenen vooral van de darm. De darm krijgt via zogenoemde sympathische zenuwvezels door dat er sprake is van een noodtoestand, met als gevolg dat hij tijdens de vertering energie bespaart, minder slijmstoffen produceert en zijn eigen doorbloeding vermindert.

Dit systeem is niet berekend op langdurig gebruik en op een gegeven moment zal de darm stoppen met meewerken en stuurt onprettige signalen naar de hersenen. Daarna kun je je ontzettend moe voelen, geen trek hebben, je ziek voelen of diarree krijgen. De darm raakt voeding kwijt en als de darm zich te lang moet inhouden kan dat resulteren in een verminderde doorbloeding en een dunnere slijmlaag die de darmwanden verzwakken. De gezondheid van je darmen gaat dus achteruit. Hierdoor scheiden de immuuncellen die daarin zitten heel veel signaalstoffen uit die de darmhersenen steeds gevoeliger maken en daardoor de drempel voor pijnsignalen verlagen.

De verbinding tussen darmen en hersenen wordt aangeduid als de hersen-darm-as. De maag- en darmwand bestaan uit verschillende zenuwcellen die weer verbonden zijn met de hersenen, onder andere via de nervus vagus. Deze zenuw is de belangrijkste en snelste weg van de darm naar de hersenen en geeft allerlei signalen door tussen hersenen en de darmen. Het lijkt er op dat bij een prikkelbare darm ongemakken uit de darm veel sneller aan de hersenen worden doorgegeven dan normaal.

Hoe belangrijk de verbinding tussen darmen en hersenen is blijkt ook uit het feit dat maar liefst 35% van de mensen met PDS ook last heeft van depressie en angststoornissen. Wetenschappelijk onderzoek toont ook aan dat bij ongeveer de helft van de mensen met PDS deze is ontstaan na een heftige gebeurtenis in hun leven (Delvaux, 2004)[3]. Ontslag, een traumatische gebeurtenis, echtscheiding of het verliezen van een dierbare. Het kan ook een grote verandering zijn waar je zelf voor hebt gekozen zoals een verhuizing of verandering van baan. Ook hiermee kan (onbewust) spanning gepaard gaan en dat kan klachten verergeren of zelfs veroorzaken.

Niet alleen huidige stress, maar ook stress in het verleden kan bijdragen aan een hogere kans op darmklachten op latere leeftijd. Onderzoek wijst uit dat gebeurtenissen in de eerste jaren van het jonge leven bijdragen aan een verhoogde stress response op latere leeftijd (Videlock, 2016)[4].

WAT KAN JE ER AAN DOEN?

De oorzaken van een spastische darm zijn dus vrij complex en daarbij spelen meestal zowel lichamelijke en geestelijke factoren een rol. Er is niet één oplossing die werkt voor alle gevallen van prikkelbare darm syndroom, omdat de onderliggende redenen hiervan ook verschillen per persoon. Kijk daarom welke van de onderstaande factoren bij jou een rol zouden kunnen spelen. Aan veel van deze factoren kan je namelijk zelf iets doen en daarmee de onderliggende oorzaken van een spastische darm wegnemen.

1.STRESS MANAGEMENT

Psychologische stress kan dus ook een oorzaak zijn van het begin van PDS. Stress is namelijk één van de belangrijkste prikkels tussen de darm en hersenen. Psychische stress kan er voor zorgen dat de spieren van het spijsverteringskanaal spasmen krijgen en dat kan leiden tot de beschreven buikklachten. Een spastische darm kan daarom ontstaan of verergeren als gevolg van stressvolle gebeurtenissen, zoals een echtscheiding, verhuizing of ongeluk. Probeer vooral chronische stress zo veel mogelijk te vermijden, of nog beter: accepteer stress-situaties en verander je perceptie van stress, dan heeft het veel minder impact op je gezondheid!

2.  PROBIOTICA

Uit een grote meta analyse blijkt dat het gebruik van probiotica significante verbetering laat zien bij mensen met PDS (McFarland, 2008)[5]. Probiotica zijn gezonde bacteriën die kunnen helpen om de samenstelling van je darmflora te optimaliseren. Het nemen van probiotica-supplementen is dus een goede manier om de gezondheid van je darmen te ondersteunen. Goede melkzuurbacteriën zitten ook in gefermenteerde producten zoals zuurkool, tempeh, miso en yoghurt. Wil je meteen je gehele darmgezondheid aanpakken? Kies dan voor Glorious Gut van Superfoodies, hierin zitten 12 kruiden in de juiste hoeveelheden, die allemaal bijdragen aan optimale darmgezondheid. Ook bevat Glorious Gut pre- en probiotica!

3. GEZONDE VOEDING VOOR JE DARMEN

Daarnaast is goede voeding uiteraard ook van belang voor een gezonde balans van de darmbacteriën. Veel suiker en (bewerkte) koolhydraten vergroten het aantal schimmels (candida in het bijzonder) en bepaalde opportunistische bacteriën. Veel vezels van glutenhoudende granen hebben ook een negatief effect op de darmflora. Die zijn te grof en beschadigen de darmwand. Artsen adviseren vaak tegen beter weten in om meer bruin brood te eten als je stoelgangproblemen hebt, omdat hier meer vezels in zitten. Maar de gluten die in tarwe zitten zijn juist schadelijk voor je darmen en kunnen je darmwand dus beschadigen. Dit verstoort de opname van belangrijke voedingsstoffen en tegelijkertijd komen er stoffen in de bloedbaan terecht die daar niet horen. Gefermenteerde producten zijn juist belangrijk om gezonde melkzuurbacteriën binnen te krijgen.

Voeding is een belangrijke factor in het gezond houden van je darmflora en in het al dan niet verergeren van de klachten van PDS. Voor een duurzame oplossing is een gezond spijsverteringssysteem, inclusief een darmflora die in balans is, essentieel. Door jouw lichaam alle voedingsstoffen te geven die het nodig heeft breng je jouw spijsvertering en darmflora weer in balans waardoor je hele lichaam van binnen weer goed kan functioneren. Hoe je dat doet kun je leren in ons 28-daags Darmen Helen programma. Je darmen verdienen extra zorg en aandacht om jouw een optimaal gezondheidsgevoel te kunnen geven!

4. VOEDING VERMIJDEN DIE PDS VERERGERT

Ook al zijn er geen specifieke voedingsmiddelen aan te wijzen die bij iedereen een reactie opwekken, er zijn wel een aantal voedingsmiddelen aan te wijzen waarbij de kans groter is dat ze aanleiding geven tot het ontstaan van PDS of de symptomen ervan verergeren. Dat zijn met name bepaalde koolhydraten (zie het volgende punt), vet eten, kunstmatige zoetstoffen (o.a. sorbitol), fructose, melkproducten, chocola, alcohol en frisdrank. Vooral bewerkte voeding is dus een risico-factor vanwege veel vet (vaak een probleem bij slechte vertering), veel zoetstoffen en een gebrek aan vezels (zorgen sneller voor opstopping).

5. VERMIJD KOOLHYDRATEN MET FODMAPS

Van bepaalde voedingsmiddelen is bekend dat ze PDS triggeren. Dit zijn met name de koolhydraten die rijk zijn aan FODMAPS wat staat voor Fermentable Oligo-, Di-, Monosaccharides And Polyols. Dit zijn bepaalde typen korte keten koolhydraten waarvan blijkt dat deze typen koolhydraten (suikers) niet bij iedereen goed door de darmen verteerd worden: oligosachariden van fructose (fructanen) en galactose (galactanen), disachariden (lactose), monosacharide (fructose), en suiker alcoholen (polyolen) zoals sorbitol, mannitol, xylitol en maltitol.

Deze voedingsstoffen worden slecht of niet opgenomen in de dunne darm en komen in de dikke darm terecht waardoor er een natuurlijke fermentatie optreedt. Dit resulteert in productie van stoffen en gassen, waardoor de darm opzwelt. Bij mensen met gevoelige darmen zoals spastische darm geeft dit een opgeblazen gevoel en winderigheid. Ook kunnen deze koolhydraten vocht aantrekken in de darm, waardoor de darm opzwelt. Door de druk krijg je een opgeblazen buik en pijn.

Een fodmap-arm dieet blijkt mensen met PDS enorm goed te helpen (Prince, 2016)[6]. In een experiment bleek dat ruim 75% van de mensen met PDS klachtenvrij was na een FODMAP dieet van 6 weken (Gibson, 2010)[7].

Deze FODMAPS komen vooral voor in:

  • Alle glutenhoudende graansoorten (tarwe, gerst, rogge, couscous, meergranen rijst, bulgur, pasta’s etc)
  • Zuivelproducten (melk, kefir, koffiemelk, kwark etc.)
  • Pistache en cashewnoten
  • Bepaalde kruiden (knoflook, kaneel)
  • Peulvruchten en linzen
  • Enkele groente en fruitsoorten (zoete aardappels, kolen, uien, fruit rijk aan fructose)

6. VERMIJD FRUCTOSE

Ook fructose is een fodmap en maarliefst een derde van de mensen met PDS blijkt problemen te kunnen hebben met het verwerken van fructose. Dit heet officieel ‘fructose-malabsorptie’. Het lichaam kan de fructose dan niet volledig opnemen wanneer die de dunne darm passeert. Dit kan leiden tot veel van de symptomen die kenmerkend zijn voor PDS. Fructose zit in fruit, sommige groenten, honing en vooral ook in stropen en siropen. Agavesiroop bevat bijvoorbeeld heel veel fuctose. Daarnaast zit het veel in voorbewerkte zoetigheden omdat daar vaak High Fructose Corn Sirup in wordt gebruikt als zoetmiddel( Shepherd, 2006)[9].

In een Amerikaanse studie door onderzoekers van het Immanuel St Joseph’s Hospital, bleek dat mensen met PDS die zich aan een fructose beperkt dieet hielden significante verbeteringen liet zien van de symptomen, zoals buikpijn, boeren, een opgeblazen gevoel, een oververzadigd gevoel, indigestie en diarree (Latulippe, 2011)[10].

OP DIEET OF NIET?

De relatie tussen PDS en voeding blijft ingewikkeld, omdat de reactie op voedingsmiddelen per persoon verschilt. Het is daarom sowieso zinvol om te onderzoeken of je bepaalde voedselallergieën of intoleranties hebt. Die zijn namelijk een aanslag op de gezondheid van je darmen en kunnen op die manier de klachten van PDS versterken. We raden niet aan om zelf op een streng eliminatiedieet te gaan (vaak een onderdeel van een fodmap arm dieet) want zonder goede begeleiding is de kans groot dat je tekorten krijgt waardoor je nog verder van huis bent. Blijf zoveel variëren als mogelijk, maar let wel extra of bovengenoemde voeding je klachten geeft.

De meest effectieve manier om de darmen te helen is een combinatie van facturen die je leert in ons Darmen Helen programma. Een 28-daags traject voor optimale darmgezondheid. Er wordt specifiek aangegeven welke voedingsmiddelen je beter kunt vermijden en welke voedingsmiddelen je beter met mate kunt eten. Ook krijg je tips en (voedings)advies op maat. Als je gaat eten via dit advies krijgt je darmslijmvlies gelegenheid om zich te herstellen, klachten zullen afnemen en je krijgt veel meer energie. Ons supplement Glorious Gut is samengesteld om darmklachten te verminderen.

Referenties:

[1] G. Enders, “De Mooie Voedselmachine, De Charme van je Darmen”, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff B.V. 2014

[2] Drossman D. et al., “AGA technical review on irritable bowel syndrome”, Gastroenterology., 2002 Dec;123(6):2108-31

[3] Delveaux M, et al. “Effect of asimadoline, a kappa opioid agonist, on pain induced by colonic distension in patients with irritable bowel syndrome”, Alimentation and Pharmacol ogy Therapy, 2004 Jul 15;20(2):237-46

[4] Videlock E. et al., “The effect of sex and irritable bowel syndrome on HPA axis response and peripheral glucocorticoid receptor expression”, Psychoneuroendocrinology, 2016 Mar 26;69:67-76

[5] McFarland L., “Meta-analysis of probiotics for the treatment of irritable bowel syndrome”, World J Gastroenterology, 2008 May 7;14(17):2650-61

[6] Prince A. Et al., “Fermentable Carbohydrate Restriction (Low FODMAP Diet) in Clinical Practice Improves Functional Gastrointestinal Symptoms in Patients with Inflammatory Bowel Disease”, Inflammatory Bowel Disease, 2016 Feb 23

[7] Gibson, P., “Evidence-based dietary management of functional gastrointestinal symptoms: The FODMAP approach”, Journal of Gastroenterology Hepatology 2010 Feb;25(2):252-8

[8] Heizer, W. Et al., The Role of Diet in Symptoms of Irritable Bowel Syndrome in Adults: A Narrative Review, Journal of the American Dietetic Association, Volume 109, Issue 7, July 2009, Pages 1204–1214

[9] Shepherd, S., et al., “Fructose Malabsorption and Symptoms of Irritable Bowel Syndrome: Guidelines for Effective Dietary Management”, 2006, Journal of the American Dietetic Association, Volume 106, Issue 10, Pages 1631–1639

[10] Latulippe M. Et al., “Fructose Malabsorption and Intolerance: Effects of Fructose with and without Simultaneous Glucose Ingestion”, Critical Review of Food Science and Nutrition, 2011 Aug; 51(7): 583–592

Geplaatst op

DARMPROBLEMEN, OPGEBLAZEN GEVOEL, SLECHTE VERTERING? LET OP DEZE VOEDING!

Veel mensen in Nederland lopen rond met darmklachten. Heb je ook wel vaak een opgeblazen gevoel na het eten, last van gasvorming en andere verteringsproblemen? We zijn geneigd te denken dat dit er nou eenmaal bij hoort. Maar dat is niet zo. Deze klachten zeggen iets over problemen die aan de binnenkant van je lichaam gaande zijn. De kans is groot dat het duidt op een disbalans in de darmflora en/of een lekkende darm. Hoe kun je de symptomen daarvan herkennen en hoe los je deze darmklachten op? Dat lees je in dit artikel.

Gut

Wat veel mensen niet weten is dat veel van de onderstaande klachten voortkomen uit een disbalans in de darmen, of een lekkende darm. Omdat de opname van voedingsstoffen in je darmen begint, liggen de darmen aan de basis van een balans of disbalans in je hormoonhuishouding, een sterk of een zwak immuunsysteem, een versnelde veroudering of juist verjonging van je lichaam. Je spijsvertering is dus de basis van het goed functioneren van je lichaam. Onderstaande klachten kunnen allemaal te maken hebben met problemen in je darmen:

  • Depressie
  • Huidproblemen
  • Gewrichtsklachten / fibromyalgie
  • Verteringsproblemen, opgeblazen buik / buikpijn
  • Eczeem en
(voedsel)allergieën
  • Astma
  • Chronische vermoeidheid
  • Migraine
  • Auto immuunziektes

Wanneer je één of meerdere van deze symptomen herkent raden we je aan om dit artikel te lezen. Voordat we gaan uitleggen wat de oorzaken van een lekkende darm zijn is het handig om eerst te weten wat een lekkende darm precies is.

WAT IS HET LEKKENDE DARM SYNDROOM? (LEAKY GUT SYNDROME)

Bij een lekkende darm heeft de darmwand een hogere doorlaatbaarheid dan eigenlijk de bedoeling is. Dit ontstaat doordat kleine ontstekingen in de dunne darm de darmvlokken beschadigen. Een lekkende darm kun je als het ware vergelijken met een hele fijne zeef, waarvan een aantal gaatjes net te groot zijn. Daardoor kunnen er grotere stukjes onverteerd voedsel door dan de bedoeling is. Belangrijk bij het doorlaten van voedingsstoffen zijn de zogenaamde tight junctions. De tight junctions zou je kunnen vergelijken met schuifdeuren, die onder normale omstandigheden de ongewenste stoffen en te grote stukken voedsel tegenhouden om het lichaam binnen te komen. Bij een lekkende darm werken de tight junctions niet goed en kunnen stoffen waarvan we het niet willen, zoals toxinen van slechte darmbacteriën, afvalstoffen, onverteerde voedselstukjes en schimmels toch in het lichaam komen.

Als de darmwand (onverteerde) stoffen doorlaat die niet in het lichaam thuis horen, ontstaat de kans dat het immuunsysteem op deze stoffen reageert. Een allergie tegen een bepaald voedingsmiddel treedt dus pas op wanneer de darmwand beschadigd is en ons immuunsysteem (meerdere malen) in aanraking komt met de onverteerde voedselstukjes. Het immuunsysteem zal in actie komen om deze lichaamsvreemde bedreigingen ‘uit te schakelen’. Een reactie van het immuunsysteem leidt tot het vrijkomen van ontstekingsstoffen (cytokinen) en een stijging van de oxidatieve stress. Dit zet een kettingreactie van beschadigingen in gang met als gevolg een verdere beschadiging van de darmcellen. Het is daarom belangrijk om in het geval van een lekkende darm voedselallergieën te herkennen en tijdelijk te elimineren om verdere beschadigingen te voorkomen totdat de darmwand weer hersteld is.

Heb jij last van reacties op je voeding of andere darmklachten? Ons Darmen Helen programma is een 28-daags traject om thuis te volgen zodat jouw darmklachten kunnen verminderen en verdwijnen. Ook ons supplement Glorious Gut ondersteunt de heling van je darmen.

GEVOLGEN VAN EEN LEKKENDE DARM

Een lekkende darm leidt niet alleen tot een hogere kans op voedselallergieën, maar brengt ook allerlei andere systemische aandoeningen met zich mee. Dit komt door de lage graadsontstekingen die ontstaan als er een grote hoeveelheid lichaamsvreemde stoffen in het bloed terecht komen en door het lichaam getransporteerd worden. Het immuunsysteem ziet deze voedseldeeltjes als toxisch en reageert daarop met allerlei ontstekingsreacties. Een lekkende darm is dan ook één van de grote oorzaken van lagegraadsontstekingen, die in verband wordt gebracht met de meeste moderne ziektes (Prescott, 2013)[1].

Volgens onderzoekers is een lekke darmwand een belangrijke factor in het ontwikkelen van auto-immuunziektes zoals coeliakie (Visser, 2009) [2] en diabetes type 1 en 2(Secundulfo, 2004) [3]. De immuunreactie op lichaamsvreemde stoffen die via een lekkende darm binnenkomen kan namelijk bijdragen aan insulineresistentie, o.a. door schade aan de bètacellen in de alvleesklier (Kort, 2011)[4]. Onderzoeker en expert op het gebied van darmen A. Fasano beschouwt een lekkende darm zelfs als een noodzakelijk voorstadium voor het ontwikkelen van auto-immuunziekten:

There is growing evidence that increased intestinal permeability plays a pathogenic role in various autoimmune diseases including celiac disease and[type 1 diabetes. Therefore, we hypothesize that besides genetic and environmental factors, loss of intestinal barrier function is necessary to develop autoimmunity (Fasano, 2012)[5].

Ook aderverkalking (atheriosclerose), wat ten grondslag ligt aan hart- en vaatziekten, kan ontstaan door ontstekingsreacties die veroorzaakt worden door een lekkende darm.[6]

Onderzoek heeft aangetoond dat een lekkende darm ook een rol speelt in het ontwikkelen van depressieve klachten, o.a. door de ontstekingsreacties die ontstaan[7]. Ook is het zo dat opportunistische darmbacteriën die in te grote getale in de darm aanwezig zijn gifstoffen (neurotoxins) produceren die effect hebben op je brein. Heb je een gezonde darmwand dan komen die gifstoffen niet in de bloedbaan. Bij een lekkende darmwand wel. Ook kan het zijn dat het myeline, de bescherming van hersencellen en zenuwdraden, beschadigd wordt als er oor een slecht vertering verkeerde stoffen ontstaan (Campbell, 2010)[8].

Daarnaast is er een verband vastgesteld tussen een lekkende darm en astma (Hijazi, 2004)[9]migraine (Hemert, 2014)[10] en het chronisch vermoeidsheidssyndroom(CVS). Een slecht functionerend maag-darmstelsel met als gevolg een ver­minderde opname van vitaminen/mineralen uit de voeding komt bij de helft van de ME/CVS patienten voor (Maes, 2009)[11].

WAAR WORDT EEN LEKKENDE DARM DOOR VEROORZAAKT

Een lekkende darm ontstaat doordat de darmflora uit balans is. Een juiste balans in darmbacteriën is essentieel om je darmwand gezond te houden. Is dat niet zo dan raken de darmcellen in de dikke slijmlaag aan de binnenkant van je darmen en de verbindingen tussen de darmcellen (de tight junctions) beschadigd. De goede bacteriën van je darmflora vormen in je darmwand een natuurlijke barrière tegen indringers en spelen een belangrijke rol in het goed functioneren van de darm/bloed-barrière. Als de goede bacteriën vezels verteren produceren ze bijvoorbeeld korte keten vetzuren. Deze vetzuren dienen als brandstof voor de cellen van de darmwand en helpen het sterk te houden en een lekkende darm te voorkomen. Ook produceren de goede darmbacteriën eiwitten die de darmwand sterk houden (Madhukumar, 2014)[12].

In je darmen wonen naast de ‘goede’ ook ‘slechte’ (opportunistische) bacteriën. Normaalgesproken worden de ‘slechte’ bacteriën door de ‘goede’ in toom gehouden, zodat ze zich niet in het wilde weg kunnen vermenigvuldigen. Maar door gifstoffen, medicatie en te veel suikers raken de goede bacteriën in de minderheid en krijgen de slechte bacteriën, parasieten en schimmels zoals candida meer kans. De ‘slechte’ bacteriën kunnen vervolgens microscopisch kleine gaatjes in de knooppunten tussen de cellen in je darmwand maken waardoor de darmwand wordt beschadigd.

Er zijn verschillende oorzaken waardoor je darmflora uit balans kan zijn, waarvan de belangrijkste medicatie, antibiotica, pesticiden, stress en voeding zijn. Veel suiker en (bewerkte) koolhydraten vergroten het aantal schimmels (candida in het bijzonder) en bepaalde opportunistische bacteriën. Veel vezels van granen hebben ook een negatief effect op de darmflora. Die zijn te grof en maken de darmwand kapot.

GLUTEN

Het gluteneiwit is voor de meeste mensen moeilijk verteerbaar en beschadigt het slijmvlies van de darmen. Er zijn schattingen dat maar liefst 81% van de bevolking in meer of mindere mate aanleg heeft voor een gevoeligheid of intolerantie voor gluten omdat ze een permanente lichte belasting vormen voor je spijsverteringssysteem.

Het gluteneiwit zit in alle granen die tot de grassenfamilie behoren, zoals tarwe, spelt, rogge en gerst. Maar de mate waarin varieert en er zijn ook verschillende soorten gluteneiwitten. Vooral de gliadine-gluten zijn schadelijk (die zitten niet tot nauwelijks in haver, rijst en maïs). Gliadine vergroot de productie van een bepaald eiwit, zonuline, dat de doorlaatbaarheid van de darm vergroot doordat het de tight junctions open breekt (Drago, 2006)[13].

CASEÏNE UIT ZUIVEL

Ook caseïne (een melkeiwit) is een belasting voor je darmen. Caseïne is namelijk één van de moeilijkste eiwitten om te verteren voor ons lichaam. Het lichaam ziet het melkeiwit als lichaamsvreemd waardoor het immuunsysteem in actie komt. Bepaalde bestanddelen van caseïne lijken op het gluteneiwit en verbreken net als gluten de tight junctions van de darmwandcellen (Shamay, 2002)[14]. Vandaar dat mensen met glutenallergie vaak ook slecht tegen melkproducten kunnen (Hartwig, 2014)[15].

ANTI-NUTRIËNTEN UIT PEULVRUCHTEN

Bepaalde anti-nutriënten zoals lectines en saponinen in met name peulvruchten kunnen de darmen ook beschadigen. Lectines (vooral aanwezig in bonen) zijn onverteerbare eiwitten die de slijmlaag van de darmwand aantasten en de darmvlokken beschadigen (Prykhod’ko, 2009)[16]. Ook saponinen hebben een vergelijkbaar effect doordat ze gaatjes maken in de celmembranen van de darmwandcellen (Johnson, 1986)[17]. Door een juiste bereiding kan het effect van deze anti-nutriënten voor een deel geneutraliseerd worden. Zorg daarom dat je peulvruchten altijd een nacht laat weken voordat je ze gaat gebruiken en eet ze zeker niet rauw.

ANTIBIOTICA

Antibiotica zijn medicijnen waarmee bacteriën in het lichaam kunnen worden gedood. Het nadeel van antibiotica is alleen dat het geen onderscheid maakt tussen ‘slechte’ en ‘goede’ bacteriën en dit kan leiden tot een verstoorde darmflora. In het vacuüm dat daardoor ontstaat hebben de slechte bacteriën opeens veel meer kans om zich in de darmen te nestelen dan in een gezonde darmflora. Je immuunsysteem raakt daardoor steeds meer verzwakt. Een vicieuze cirkel. Bovendien worden bacteriën resistent tegen antibiotica, waardoor we steeds sterkere antibiotica gaan gebruiken in de voedingsindustrie (vee, landbouw). En die krijgen we via het eten ook weer binnen.

MEDICIJNEN

Ook de meeste andere medicijnen die langdurig gebruikt worden hebben een slecht effect op de darmflora. Pijnstillers als aspirine en ibuprofen stimuleren de groei van bacteriën die ziekte kunnen veroorzaken. Candida wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met steroïden die in bepaalde slaappillen zitten.

PESTICIDEN

Bestrijdingsmiddelen die op ons voedsel zitten zijn ook schadelijk voor onze darmflora. Niet verbazingwekkend aangezien bestrijdingsmiddelen bedoeld zijn om bacteriën op planten te doden, maar dat doen ze dus ook in onze darmen. Dat geldt bijvoorbeeld voor glyfosaat; het belangrijkste bestanddeel van round up wat één van de meest gebruikte bestrijdingsmiddelen is (Krugera, 2013)[18]. Kies daarom voor biologische producten waar zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen op gebruikt worden.

STRESS

Langdurige stress ondermijnt het goed functioneren van je darmen. In een stresssituatie geeft je lichaam namelijk prioriteit aan het mogelijk maken van een vlucht- of vechtreactie en zet dan andere belangrijke processen in je lichaam op een lager pitje, waaronder ook je stofwisseling en de opname van voedingsstoffen (Segerstrom et al, 2004)[19]. Stress is een van de belangrijkste prikkels tussen de darm en hersenen. Zodra onze hersenen stress signaleren hebben ze energie nodig om dat probleem op te lossen. Deze energie ‘lenen’ de hersenen vooral van de darm, legt Giulia Enders in haar bekende boek ‘De mooie voedselmachine’ uit (Enders, 2015)[20]. De darm krijgt via zogenoemde sympathische zenuwvezels door dat er sprake is van een noodtoestand, met als gevolg dat hij tijdens de vertering energie bespaart, minder slijmstoffen produceert en zijn eigen doorbloeding vermindert.

HOE KUN JE ERVOOR ZORGEN DAT JE LEKKENDE DARM WEER HERSTELT?

Een lekkende darm herstelt geleidelijk als darmbacteriën weer in balans komen. Vermijd daarom voeding die de darmwand kan beschadigen (zoals gluten in granen en zuivel) en kies voor een gezond voedingspatroon met weinig suikers en koolhydraten. Gefermenteerde producten zoals zuurkool en kefir helpen om je darmflora in balans te krijgen. Ook probiotica kunnen je darmen helpen te herstellen.

Wil je persoonlijke begeleiding bij het herstellen van je darmen? Heb je genoeg van bepaalde klachten? Ben je door de jaren heen minder goed in je vel gaan zitten en wil je jouw energie terug? Wij kunnen je helpen. Ontdek hoe ook jij nu, voor eens en altijd, het lichaam, de energie en de gezondheid kunt hebben waar je lang naar op zoek bent geweest via ons Darmen Helen programma. Een 28-daags traject voor optimale darmgezondheid! Ook ons supplement Glorious Gut helpt de darmen helen.

Referenties:

[1]  Prescott, S., Early-life environmental determinants of allergic diseases and the wider pandemic of inflammatory noncommunicable diseasesJournal of Allergy and Clinical Immunology, January 2013, Volume 131, Issue 1, Pages 23–30
[2] Visser J., et al., Tight junctions, intestinal permeability, and autoimmunity: celiac disease and type 1 diabetes paradigms, Annals of the New York Academy of Science. 2009 May;1165:195-205
[3] Secondulfo M., et al., Ultrastructural mucosal alterations and increased intestinal permeability in non-celiac, type I diabetic patients, Digestive and Liver Disease, 2004;36:35–45
[4] Kort de, S., Leaky gut and diabetes mellitus: what is the link?, Obesity Reviews, June 2011, Volume 12, Issue 6, pages 449–458
[5] Fasano, A., Zonulin, regulation of tight junctions, and autoimmune diseases, Annals of the New York Academy of Sciences, 2012 Jul; 1258(1): 25–33.
[6] Ross, R., Atherosclerosis — An Inflammatory DiseaseThe New England Journal of Medicine, 1999; 340:115-126
[7] Maes, M. Et al, The gut-brain barrier in major depression: Intestinal mucosal dysfunction with an increased translocation of LPS from gram negative enterobacteria (leaky gut) plays a role in the inflammatory pathophysiology of depression, Neuroendocrinology Letters, 2008, Volume 29 No. 1
[8] Campbell, N., Gut and psychology syndrome, Natural Treatment for Autism, ADD/ADHD, Dyslexia, Dyspraxia, Depression, Schizophrenia, 2010
[9] Hijazi Z., et al., Intestinal permeability is increased in bronchial asthma. Archives of Disease in Childhood, 2004;89:227–229
[10] Hemert, van, S., et al., Migraine associated with gastrointestinal disorders: review of the literature and clinical implications, Frontiers in Neurology, 2014 Nov 21;5:241
[11] Maes M. Et al, Why myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue syndrome (ME/CFS) may kill you: disorders in the inflammatory and oxidative and nitrosative stress (IO&NS) pathways may explain cardiovascular disorders in ME/CFS, Neuro Endocrinology Letters. 2009;30(6):677-93
[12] Madhukumar Venkatesh et al., Symbiotic Bacterial Metabolites Regulate Gastrointestinal Barrier Function via the Xenobiotic Sensor PXR and Toll-like Receptor 4, Immunity, August 2014, Volume 41, Issue 2, p296–310, 21
[13] Drago, S. Et al., Gliadin, zonulin and gut permeability: Effects on celiac and non-celiac intestinal mucosa and intestinal cell lines, Scandinavian Journal of Gastroenterology, 2006 Apr;41(4):408-19
[14] Shamay A. et al., Casein-derived phosphopeptides disrupt tight junction integrity, and precipitously dry up milk secretion in goatsLife Sciences, 2002 Apr 26;70(23):2707-19
[15] D. Hartwig, It starts with food, Discover the Whole30 and Change Your Life in Unexpected Ways, 2014
[16] Prykhod’ko O. et al. Precocious gut maturation and immune cell expansion by single dose feeding the lectin phytohaemagglutinin to suckling rats, British Journal of Nutrition, 2009 Mar;101(5):735-42
[17] Johnson I. Et al., Influence of saponins on gut permeability and active nutrient transport in vitro, Journal of Nutrition, 1986 Nov;116(11):2270-7
[18] Krüger,M., Glyphosate suppresses the antagonistic effect ofEnterococcuson Clostridium botulinumAnaerobe, Volume 20, April 2013, Pages 74–78
[19] Egerstrom, S. Et al. Psychological stress and the human immune system: a meta-analytic study of 30 years of inquiry, Psychological bulletin, 2004, 130.4: 601
[20] Giulia Enders, De mooie voedselmachine, de charme van je darmen, 2015